คณิตศาสตร์เข้า ม.1: เศษส่วนและร้อยละ พร้อมตัวอย่างเฉลยทีละขั้น

เศษส่วนกับร้อยละเกี่ยวข้องกันอย่างไร

เศษส่วนบอกส่วนของทั้งหมด ส่วนร้อยละบอกจำนวนเมื่อเทียบทั้งหมดเป็น 100 ก่อนคำนวณต้องระบุให้ได้ว่า “ทั้งหมด” ในโจทย์คืออะไร มิฉะนั้นอาจใช้ฐานผิดแม้คำนวณถูก

ตัวอย่างต่อไปนี้แต่งขึ้นเพื่อทบทวนพื้นฐาน ไม่ใช่ข้อสอบของโรงเรียนใด

ข้อ 1 เศษส่วนของจำนวน

ห้องหนึ่งมีนักเรียน 36 คน โดย 2/3 ของห้องเข้าชมรมกีฬา มีกี่คนเข้าชมรมกีฬา

แบ่ง 36 เป็น 3 ส่วนเท่า ๆ กัน ได้ส่วนละ 12 คน แล้วเลือก 2 ส่วน: 12 × 2 = 24 คน ตรวจว่าคำตอบน้อยกว่าจำนวนทั้งหมด เพราะ 2/3 น้อยกว่า 1

ถ้าโจทย์ถามคนที่ไม่เข้าชมรม จะตอบ 36 − 24 = 12 คน ดังนั้นต้องอ่านว่าถามกลุ่มไหนก่อนส่งคำตอบ

ข้อ 2 แปลงเศษส่วนเป็นร้อยละ

นักเรียนทำถูก 18 ข้อจาก 24 ข้อ คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์

18 ÷ 24 = 3/4 และ 3/4 × 100 = 75% ตัวส่วนคือจำนวนข้อทั้งหมด ไม่ใช่จำนวนที่ตอบผิด การได้ 75% ในแบบฝึกนี้เป็นสัดส่วนคำตอบถูก ไม่ใช่เกณฑ์รับเข้าโรงเรียน

ข้อ 3 ส่วนลดสองครั้ง

กระเป๋าราคา 500 บาท ลด 20% แล้วลดเพิ่มอีก 10% จากราคาที่ลดแล้ว ต้องจ่ายเท่าไร

ครั้งแรกจ่าย 500 × 80/100 = 400 บาท ครั้งที่สองจ่าย 400 × 90/100 = 360 บาท ไม่ใช่ลด 30% ของราคาเดิม เพราะครั้งที่สองใช้ฐาน 400 บาท

สรุปจุดที่ต้องตรวจ

ประเภทโจทย์	สิ่งที่ต้องระบุ
เศษส่วนของจำนวน	จำนวนทั้งหมดและจำนวนส่วน
คิดเป็นร้อยละ	ส่วนที่สนใจหารด้วยทั้งหมด
ลดหลายครั้ง	ฐานของแต่ละครั้ง
ถามจำนวนที่เหลือ	ผลหลังนำส่วนที่ใช้ไปออก

ฝึกเองก่อนดูคำตอบ

หนังสือราคา 200 บาท ลด 15% แล้วจ่ายเท่าไร ลองคิดทั้งวิธีหาส่วนลดและวิธีหาส่วนที่ต้องจ่าย

เฉลย: ส่วนลด 30 บาท จ่าย 170 บาท หรือคิด 85% ของ 200 ก็ได้คำตอบเดียวกัน หากได้ 30 ให้ตรวจว่าคุณตอบ “ลดเท่าไร” แทน “จ่ายเท่าไร” หรือไม่

ควรจำสูตรอย่างเดียวไหม

ควรอธิบายได้ว่าทำไมใช้จำนวนหนึ่งเป็นฐาน และตรวจว่าผลสมเหตุสมผลก่อนใช้สูตร

ทบทวนพื้นฐานเพิ่มเติมจาก สสวท. คณิตศาสตร์ประถมศึกษา และอ่าน แผนเตรียมเข้า ม.1 หรือ ฝึกอ่านภาษาไทยเข้า ม.1

เรียนรู้ต่อใน QuizPro

ติดตามหมวดข้อสอบเข้า ม.1 — ณ วันที่เผยแพร่ ชุดแบบฝึกหัดในหมวดนี้อยู่ระหว่างเตรียม ยังไม่เปิดให้ทำ สามารถใช้ตัวอย่างในบทความฝึกความเข้าใจได้ก่อน แบบฝึกเป็นสื่อพัฒนาตนเอง ไม่ใช่ข้อสอบทางการ