คณิตศาสตร์ ก.พ.: ร้อยละและอัตราส่วน พร้อมโจทย์ฝึกทีละขั้น

ร้อยละกับอัตราส่วนควรอ่านอย่างไร

ระบุสิ่งที่เปรียบเทียบและฐานให้ชัดก่อนคำนวณ คำว่าเพิ่มขึ้นกี่เปอร์เซ็นต์ต่างจากเพิ่มขึ้นกี่หน่วย และสัดส่วนของส่วนหนึ่งอาจใช้ฐานต่างจากสัดส่วนของทั้งหมด

ตัวอย่างนี้เป็นแบบฝึกพื้นฐานการคิดวิเคราะห์ ไม่ใช่ข้อสอบ ก.พ. จริง และไม่ยืนยันสัดส่วนหัวข้อในรอบสอบ

ข้อ 1 จำนวนเพิ่มขึ้น

ผู้ใช้บริการเพิ่มจาก 120 คนเป็น 150 คน เพิ่มขึ้นกี่เปอร์เซ็นต์

เพิ่ม 150 − 120 = 30 คน ใช้จำนวนเดิมเป็นฐาน: 30 ÷ 120 × 100 = 25%

ถ้าใช้ 150 เป็นฐานจะได้ 20% ซึ่งตอบคนละความสัมพันธ์ ไม่ใช่ร้อยละที่เพิ่มจากเดิม

ข้อ 2 อัตราส่วนกับจำนวนรวม

เจ้าหน้าที่กลุ่ม ก. ต่อกลุ่ม ข. เป็น 3:5 รวม 64 คน แต่ละกลุ่มมีกี่คน

รวมส่วนเป็น 3 + 5 = 8 ส่วน แต่ละส่วนจึงมี 64 ÷ 8 = 8 คน กลุ่ม ก. มี 24 คน และกลุ่ม ข. มี 40 คน ตรวจว่า 24 + 40 = 64 และ 24:40 ย่อเป็น 3:5

ข้อ 3 ร้อยละกับจุดเปอร์เซ็นต์

สัดส่วนงานที่เสร็จเพิ่มจาก 40% เป็น 50% ต่างกันเท่าไร

ต่างกัน 10 จุดเปอร์เซ็นต์ หากถามเพิ่มขึ้นกี่เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบค่าร้อยละเดิม จะเป็น (50 − 40) ÷ 40 × 100 = 25% ต้องอ่านว่าโจทย์ถามความต่างแบบใด ไม่ใช้สองคำนี้แทนกัน

สรุปฐานคำนวณ

คำถาม	ฐานหรือขั้นที่ต้องตรวจ
เพิ่มจากเดิมกี่เปอร์เซ็นต์	หารด้วยค่าเดิม
ส่วนหนึ่งเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของทั้งหมด	หารด้วยจำนวนทั้งหมด
แบ่งตามอัตราส่วน	รวมจำนวนส่วนก่อน
ต่างกันกี่จุดเปอร์เซ็นต์	ลบค่าร้อยละโดยตรง

แบบฝึกเพิ่มเติม

จำนวนเอกสารลดจาก 200 เหลือ 160 ลดลงกี่เปอร์เซ็นต์ เฉลย: ลด 40 จากฐาน 200 เท่ากับ 20% ไม่ใช่ 25% ซึ่งจะเกิดจากใช้ค่าหลังลดเป็นฐาน

วิธีทบทวน

หลังทำแต่ละข้อให้เขียนหนึ่งบรรทัดว่าฐานคืออะไรและทำไม ถ้าคำตอบมากหรือน้อยผิดคาด ให้ตรวจหน่วยและคำถามก่อนคำนวณซ้ำ การอธิบายฐานได้ช่วยลดการจำสูตรผิดบริบท

อ่านต่อ ภาษาอังกฤษ ก.พ. จากประกาศสั้น และ รู้จักการสอบ ก.พ. ภาค ก.

เรียนรู้ต่อใน QuizPro

ติดตามหมวดก.พ. — ณ วันที่เผยแพร่ ชุดแบบฝึกหัดในหมวดนี้อยู่ระหว่างเตรียม ยังไม่เปิดให้ทำ สามารถใช้ตัวอย่างในบทความฝึกความเข้าใจได้ก่อน แบบฝึกเป็นสื่อพัฒนาตนเอง ไม่ใช่ข้อสอบทางการ